برای قرنها و سالها، نظامهای درمانی سنتی بهعنوان ستون اصلی حفظ سلامتی خانوادهها و جوامع شناخته شدهاند. امروزه نیز، این روشها در نقاط مختلف جهان کاربرد دارند و افراد زیادی از آن بهره میبرند. در این حوزه، از ترکیب داروهای گیاهی، تکنیکهای طب سوزنی، یوگا، درمانهای بومی و سایر روشهای طبیعی برای مقابله با بیماریها و کاهش درد استفاده میشود.
طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، طب سنتی مجموعهای از دانش، مهارتها و آداب و رسوم مبتنی بر باورها، نظریهها و تجربیات محلی فرهنگهای گوناگون است که در زمینههای پیشگیری، تشخیص، درمان و بهبود بیماریهای جسمی و روانی به کار گرفته میشود. از دیرباز، این نظام درمانی سهم مهمی در کاهش مرگومیر و تسکین دردها داشته و همچنان در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار میگیرد. یکی از مزیتهای بارز آن، دسترسی آسان به منابع درمانی طبیعی است؛ به طوری که داروهای گیاهی آن از نظر ایمنی و سلامت نسبت به داروهای شیمیایی برتری دارند.
طب سنتی دارای چندین شاخه است که هر یک با استفاده از روشها و داروهای منحصر به فرد خود به درمان بیماریها میپردازند. در ایران، دو شاخه برجسته وجود دارند: طب سنتی ایرانی و طب سنتی اسلامی. در ادامه به بررسی این دو حوزه میپردازیم.
این شاخه از قدیمیترین و ریشهدارترین روشهای درمانی در تاریخ ایران بهشمار میرود که از دوران باستان تا به امروز توسط پزشکان و محققان توسعه یافته است. در این نظام درمانی، از گیاهان دارویی، ماساژ و سایر تکنیکهای درمانی برای بهبود وضعیت بیماران استفاده میشود. همچنین، تغذیه مناسب به عنوان عاملی در حفظ تعادل انرژی و بهبود سلامت در نظر گرفته شده است. بهعلاوه، کاربرد انرژی درمانی برای کاهش درد و تسریع بهبودی از ویژگیهای بارز این روش محسوب میشود.
این شاخه، حاصل تلاش پزشکان و دانشمندان اسلامی است که با الهام از آیات قرآن و احادیث پیامبر (ص) شکل گرفته است. طب سنتی اسلامی با بهرهگیری از توصیههای دینی و دستاوردهای علمی متألف از آثار برجسته دانشمندان اسلامی، سعی در ارائه راهکارهایی برای بهبود سلامت افراد دارد.
یکی از مفاهیم اساسی در طب سنتی، تقسیمبندی افراد بر اساس مزاج است که به چهار دسته اصلی تقسیم میشود:
با سابقهای طولانی، طب سنتی از فواید متعددی برخوردار است که مهمترین آنها عبارتند از:
در مجموع، طب سنتی با تلفیق دانش بومی و روشهای طبیعی، همچنان بهعنوان یک گزینه مکمل و موثر در ارتقاء سلامت جامعه مورد توجه قرار دارد.
لواشک در واقع محصولی از یک، دو یا چند میوه است که بهتر است برای تهیه آن از میوههای تازه استفاده شود. لواشک طی فرآیندی ویژه از میوهها تهیه شده و سپس عموما به صورت ورقهای بسته بندی و عرضه میشود. لواشک انواع لواشک تک میوهای، لواشک دو میوهای و لواشک چند میوهای را دارد.
بیشتر بخوانید »
کرفس یکی از پر خاصیتترین سبزیجات در رژیمهای لاغری میباشد. به طریق مختلفی میتوانید از خواص کرفس بهره ببرید.
بیشتر بخوانید »
برخی مطالعات نشان دادهاند که نوشیدن قهوه، چای و سایر نوشیدنیهای کافئیندار جذب آهن را مهار میکند، اما آیا چایهای گیاهی مانند چای بابونه، نعناع فلفلی یا زنجبیل نیز میتوانند جذب آهن را کاهش دهند؟
بیشتر بخوانید »
شوید علاوهبر طعم و عطر بینظیرش، دارای خواص بیشمار بوده و همچنین شامل ویتامینها و مواد معدنی فراوان است. شوید با داشتن آنتی اکسیدان فراوان در تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از سرطان نقش به سزایی دارد.
بیشتر بخوانید »
عود ماده معطری است که در علم آروماتراپی کاربرد فراوان و انواع مختلفی دارد که هر کدام، مزاج و خواص مخصوص به خود را دارند و بهترین نوع آن عود هندی است.
بیشتر بخوانید »
کینوا (keen-wah)، نوعی دانه گیاهی خوراکی دارای خواص منحصر به فرد فراوان است و در رنگ های مختلفی از جمله سیاه، قرمز، زرد و سفید وجود دارد. این گیاه، بومی 5000 ساله منطقه آند در سرزمین آمریکای جنوبی به ویژه کشورهای بولیوی، اکوادور، شیلی و پرو است.
بیشتر بخوانید »
طبق گفته متخصص داروسازی سنتی دانشکده طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، در هنگام مواجهه با مسمومیت غذایی بهتر است از مصرف غذاهای جامد و دیرهضم مانند انواع لازانیا، کله پاچه، تخم مرغ، فست فودها و غذاهای حاوی قارچ حداقل به مدت ۲۴ ساعت خودداری کنید.
بیشتر بخوانید »
یک متخصص طب سنتی میگوید: «عمده تبلیغاتی که مدتی است در مورد مصرف آب قلیایی و آثار و خواص آن در بیماریهای مختلف در حال انتشار است، توسط شرکتهای واردکننده دستگاههایی است که ادعای قلیایی کردن آب را دارند یا از تولیدکنندگان آب قلیایی است که در این خصوص عده ای از مدعیان منتسب به طب سنتی نیز برای رسیدن به منافعی بیکار ننشسته اند و در این تبلیغات ذی نفع هستند.»
بیشتر بخوانید »
به گفته رئیس اداره نظارت و ارزیابی و ثبت فرآوردههای سنتی سازمان غذا و دارو با اشاره به اهمیت داروهای سنتی، این داروها با استفاده از گیاهان دارویی و اصول طبایع چهارگانه، نقش مهمی در حفظ تعادل و سلامت بدن دارند.
بیشتر بخوانید »
چای ماسالا برای بسیاری از مردم در هند یک نوشیدنی مرسوم است. این نوشیدنی در حال حاضر در سایر نقاط جهان به ویژه ایران نیز محبوبیت زیاد پیدا کرده است.
بیشتر بخوانید »
میهن سلامت مجله پزشکی و سلامت میهن سلامت