برای قرنها و سالها، نظامهای درمانی سنتی بهعنوان ستون اصلی حفظ سلامتی خانوادهها و جوامع شناخته شدهاند. امروزه نیز، این روشها در نقاط مختلف جهان کاربرد دارند و افراد زیادی از آن بهره میبرند. در این حوزه، از ترکیب داروهای گیاهی، تکنیکهای طب سوزنی، یوگا، درمانهای بومی و سایر روشهای طبیعی برای مقابله با بیماریها و کاهش درد استفاده میشود.
طبق تعریف سازمان بهداشت جهانی، طب سنتی مجموعهای از دانش، مهارتها و آداب و رسوم مبتنی بر باورها، نظریهها و تجربیات محلی فرهنگهای گوناگون است که در زمینههای پیشگیری، تشخیص، درمان و بهبود بیماریهای جسمی و روانی به کار گرفته میشود. از دیرباز، این نظام درمانی سهم مهمی در کاهش مرگومیر و تسکین دردها داشته و همچنان در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار میگیرد. یکی از مزیتهای بارز آن، دسترسی آسان به منابع درمانی طبیعی است؛ به طوری که داروهای گیاهی آن از نظر ایمنی و سلامت نسبت به داروهای شیمیایی برتری دارند.
طب سنتی دارای چندین شاخه است که هر یک با استفاده از روشها و داروهای منحصر به فرد خود به درمان بیماریها میپردازند. در ایران، دو شاخه برجسته وجود دارند: طب سنتی ایرانی و طب سنتی اسلامی. در ادامه به بررسی این دو حوزه میپردازیم.
این شاخه از قدیمیترین و ریشهدارترین روشهای درمانی در تاریخ ایران بهشمار میرود که از دوران باستان تا به امروز توسط پزشکان و محققان توسعه یافته است. در این نظام درمانی، از گیاهان دارویی، ماساژ و سایر تکنیکهای درمانی برای بهبود وضعیت بیماران استفاده میشود. همچنین، تغذیه مناسب به عنوان عاملی در حفظ تعادل انرژی و بهبود سلامت در نظر گرفته شده است. بهعلاوه، کاربرد انرژی درمانی برای کاهش درد و تسریع بهبودی از ویژگیهای بارز این روش محسوب میشود.
این شاخه، حاصل تلاش پزشکان و دانشمندان اسلامی است که با الهام از آیات قرآن و احادیث پیامبر (ص) شکل گرفته است. طب سنتی اسلامی با بهرهگیری از توصیههای دینی و دستاوردهای علمی متألف از آثار برجسته دانشمندان اسلامی، سعی در ارائه راهکارهایی برای بهبود سلامت افراد دارد.
یکی از مفاهیم اساسی در طب سنتی، تقسیمبندی افراد بر اساس مزاج است که به چهار دسته اصلی تقسیم میشود:
با سابقهای طولانی، طب سنتی از فواید متعددی برخوردار است که مهمترین آنها عبارتند از:
در مجموع، طب سنتی با تلفیق دانش بومی و روشهای طبیعی، همچنان بهعنوان یک گزینه مکمل و موثر در ارتقاء سلامت جامعه مورد توجه قرار دارد.
گیاه تاک خدا با خواص ضدالتهاب، ضدخودایمنی و پتانسیل ضدسرطان شناخته میشود؛ اما همراه با عوارض کبدی، باروری و سمیت سیستمیک است؛ آگاهی کامل قبل از مصرف ضروری است.
بیشتر بخوانید »
اگر به دنبال پوستی شفاف، گوارشی سالم، سیستم ایمنی قوی و بدنی پرانرژی هستید، شاید تنها چیزی که نیاز دارید، یک برش از خربزهی آبدار و شیرین باشد. این میوهی تابستانی، فراتر از طعم دلچسبش، گنجینهای از ویتامینها و خواص درمانی را در خود جای داده است.
بیشتر بخوانید »
سنجد یا زیتون روسی، میوهای گرد و کوچک با طبع سرد است و بیش از ۹۰ گونه مختلف دارد. طبع سرد این میوه آن را گزینهای مناسب برای افراد با طبع گرم و تر میکند و مصرف آن باعث کاهش دما و رطوبت بدن این افراد میشود.
بیشتر بخوانید »
سماق یکی از چاشنیهای پرکاربرد در آشپزی ایرانی است که علاوه بر طعم ترش و دلپذیرش، فواید دارویی فراوانی هم دارد.
بیشتر بخوانید »
نوشیدن مایعات کافی به بدن کمک میکند تا دمای مناسب خود را حفظ کند. تحقیقات نشان میدهد که بدن بسیاری از انسانها به طور مزمن دچار کمآبی است.
بیشتر بخوانید »
نام دیگر پونه کوهی اورگانوست و آشپزها از برگهای خشک یا تازه این گیاه استفاده میکنند. اورگانو عضو خانواده نعنا و بومی منطقه مدیترانه است و در اکثر نواحی نیمکره شمالی بهخوبی رشد میکند.
بیشتر بخوانید »
در طول سالهای سال در کشورهای آسیایی، ایران و ترکیه و بریتانیا چای اصلی ترین نوشیدنی بوده که در صبحانه، عصرانه و مهمانیها و انواع مراسم سرو میشده است. اما این نوشیدنی دلپذیر چه از نوع سیاه، سبز و انواع دیگر آن مانند هر نوشیدنی و خوراکی دیگری، مزایا و معایبی دارد.
بیشتر بخوانید »
لواشک در واقع محصولی از یک، دو یا چند میوه است که بهتر است برای تهیه آن از میوههای تازه استفاده شود. لواشک طی فرآیندی ویژه از میوهها تهیه شده و سپس عموما به صورت ورقهای بسته بندی و عرضه میشود. لواشک انواع لواشک تک میوهای، لواشک دو میوهای و لواشک چند میوهای را دارد.
بیشتر بخوانید »
کرفس یکی از پر خاصیتترین سبزیجات در رژیمهای لاغری میباشد. به طریق مختلفی میتوانید از خواص کرفس بهره ببرید.
بیشتر بخوانید »
برخی مطالعات نشان دادهاند که نوشیدن قهوه، چای و سایر نوشیدنیهای کافئیندار جذب آهن را مهار میکند، اما آیا چایهای گیاهی مانند چای بابونه، نعناع فلفلی یا زنجبیل نیز میتوانند جذب آهن را کاهش دهند؟
بیشتر بخوانید »
میهن سلامت مجله پزشکی و سلامت میهن سلامت