شنبه , فروردین 16 1404

سلامت روان

سلامت روان در تمامی مراحل زندگی، از کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، نقشی اساسی ایفا می‌کند. بروز مشکلات روانی و عاطفی می‌تواند سلامت ذهنی افراد را تحت تأثیر قرار داده و بر نحوه تفکر، رفتار و احساسات آنها اثرات نامطلوبی بگذارد. این مشکلات اغلب پیامدهای جدی به دنبال دارند و ممکن است به بروز اختلالات روانی و عصبی منجر شوند. عوامل بیولوژیکی، تجربیات فردی و پیشینه خانوادگی از جمله مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت روان به شمار می‌روند. برخورداری از سلامت روان حق طبیعی تمامی انسان‌ها، از کودکان و نوجوانان تا زنان و مردان، محسوب می‌شود. روز جهانی سلامت روان که در 10 اکتبر برگزار می‌شود، به اهمیت این موضوع اختصاص دارد.

سلامت روان

سلامت روان چیست؟

سلامت روان یا Mental Health به معنای داشتن رفاه عاطفی، روانی و اجتماعی است. این مفهوم بر نحوه تفکر، احساس و رفتار ما اثر می‌گذارد و در مدیریت استرس، برقراری روابط سالم و تصمیم‌گیری‌های مناسب نقش دارد. به گفته زیگموند فروید، سلامت روان به معنای توانایی سازگاری فرد با خود، خواسته‌ها و فشارهای اجتماعی است. برای انجام وظایف روزانه و حفظ کیفیت زندگی، افراد به سلامت روان نیاز دارند. به‌ویژه در حرفه‌هایی مانند پزشکی، پرستاری و نیروی انتظامی، برخورداری از سلامت روان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. ارزیابی وضعیت روانی افراد نیز از طریق کارنامه سلامت روان امکان‌پذیر است.

چگونه می‌توان سلامت روان را حفظ کرد؟

برای حفظ و تقویت سلامت روان، اقداماتی مؤثر وجود دارد که به بهبود روحیه و ایجاد احساس رضایت کمک می‌کنند. برخی از این اقدامات عبارتند از:

خواب کافی

خواب مناسب برای سلامت روان ضروری است و تمامی بافت‌های بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. خواب بر ترشح هورمون‌ها، کاهش استرس، عملکرد سیستم ایمنی، اشتها، فشار خون و سلامت قلب و عروق اثر می‌گذارد. تحقیقات نشان داده‌اند که کمبود خواب می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر چاقی، مشکلات قلبی و عفونت‌ها را افزایش دهد. بنابراین، داشتن خواب کافی به کاهش مشکلات روحی و بهبود سلامت روان کمک می‌کند.

تغذیه مناسب

تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند به مشکلاتی نظیر افسردگی، کاهش حافظه، خستگی و تحریک‌پذیری منجر شود. رژیم غذایی ناسالم تأثیرات منفی بر روان انسان دارد. در مقابل، مصرف مواد غذایی سالم و متعادل می‌تواند به بهبود سلامت جسم و روان کمک کند و انرژی مثبت بیشتری ایجاد نماید.

مدیریت استرس

استرس و اضطراب تأثیرات مخربی بر سلامت روان دارند و می‌توانند زمینه‌ساز بسیاری از بیماری‌های روحی شوند. فروید اضطراب را هسته اصلی ناهنجاری‌های روانی می‌دانست. از این رو، کاهش و مدیریت استرس می‌تواند از بروز مشکلات روانی جلوگیری کرده و به بهبود کیفیت زندگی کمک کند.

فعالیت بدنی

ورزش یکی از مؤثرترین راه‌ها برای کاهش استرس، اضطراب و افسردگی است. فعالیت‌های ورزشی نه‌تنها قدرت بدنی را افزایش می‌دهند، بلکه احساس آرامش و نشاط را نیز به همراه دارند. ورزش به تنظیم هورمون‌ها کمک کرده و اضطراب را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد.

پیامدهای نادیده گرفتن سلامت روان

بی‌توجهی به سلامت روان می‌تواند به مشکلات جدی از جمله افسردگی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روان‌پریشی، خودآزاری و حتی خودکشی منجر شود. این مشکلات نه‌تنها زندگی فردی را مختل می‌کنند، بلکه تأثیرات گسترده‌ای بر روابط اجتماعی و حرفه‌ای فرد می‌گذارند. به همین دلیل، انجام اقدامات پیشگیرانه و پیگیری سلامت روان اهمیت ویژه‌ای دارد. انجام تست‌های روانی می‌تواند به شناسایی و مدیریت بهتر وضعیت روانی افراد کمک کند.

پرورش همدلی در دانش‌آموزان

پرورش همدلی در دانش‌آموزان

همدلی به معنای توانایی درک و احساس حالات عاطفی دیگران است. همدلی می‌تواند به کاهش نابرابری‌ها و افزایش عدالت اجتماعی کمک کند. افراد همدلانه معمولاً تمایل بیشتری به کمک به دیگران دارند

بیشتر بخوانید »

طرحواره بی‌ اعتمادی بدرفتاری چیست؟+ علل، علائم و راهکارهای درمان

طرحواره بی‌ اعتمادی بدرفتاری چیست؟+ علل، علائم و راهکارهای درمان

اعتماد کردن به دیگران باعث می شود تا افراد بتوانند با یکدیگر در قالب روابط اجتماعی ارتباط برقرار کرده و نیاز های خود را برطرف کنند. اما افرادی هستند که در داشتن احساس اعتماد نسبت به دیگران مشکل داشته و فکر می کنند که اطرافیان قصد بدرفتاری و سو استفاده از آن ها را دارند، در حالی که این افکار و احساسات آن ها ناشی از مشکل در اعتماد کردن است. افراد دارای طرحوره بی اعتمادی و بد رفتاری نسبت به دیگران احساس عدم اعتماد و سو ظن دارند، فکر می کنند که دیگران قرار است به آن ها ضربه بزنند یا بدفتاری کنند. طرحواره بی اعتمادی باعث عدم شکل گیری پیوند های عمیق و صمیمی با اطرافیان می شود. در این مقاله به بررسی این طرحواره، علل و نشانه‌های آن، و راه‌های درمان و مقابله با آن خواهیم پرداخت تا شما بتوانید از این الگوی منفی رهایی یابید و روابط سالم و مستحکمی بسازید.

بیشتر بخوانید »

نقش ۴۰ درصدی یک اختلال پزشکی در تصادفات مرگبار

نقش ۴۰ درصدی یک اختلال پزشکی در تصادفات مرگبار

مدیرکل حوزه وزارتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امروز در افتتاحیه سومین کنگره بین‌المللی تازه‌های تروما که در مرکز همایش‌های رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد، اظهار کرد: وقتی به موضوع تصادفات و آسیب‌های ناشی از آن توجه خواهیم کرد که به این حوادث عادی نگاه نشود.

بیشتر بخوانید »

مقایسه‌های اجتماعی چرا و چگونه به سلامت روان آسیب می زنند؟

مقایسه‌های اجتماعی چرا و چگونه به سلامت روان آسیب می زنند؟

افرادی که شما را با دیگران مقایسه می‌کنند و اشتباهات شما را به رخ می‌کشند، معمولاً از مسائل عاطفی جدی رنج می‌برند. در دنیایی که همه شبیه هم هستند، شجاعانه‌ترین کار این است که متفاوت باشید و خودتان را نشان دهید.

بیشتر بخوانید »

بلوغ زودرس در کمین کاربران کوچک

بلوغ زودرس در کمین کاربران کوچک

سن بلوغ در دخترها به‌طور میانگین هشت تا ۱۳سالگی ودرپسرها بین ۹ تا ۱۴سالگی آغاز می‌شود. اما اگردختران پیش از هشت سالگی و پسران قبل از ۹ سالگی به بلوغ برسند، دچار بلوغ زودرس می‌شوند؛ موضوعی که می‌‌تواند در آینده‌‌ای نه‌ چندان دور باعث بروز ناهنجاری‌هایی شده و حتی می‌توان آن را همپای نخستین عواملی که زمینه‌‌ساز آسیب‌‌های اجتماعی کشور است، قرار داد و حالا چند سالی است که زنگ خطر این بلوغ در کشور به صدا درآمده است.

بیشتر بخوانید »

نشانه‌هایی که می‌گویند سلامت روان مادران در خطر است

نشانه‌هایی که می‌گویند سلامت روان مادران در خطر است

دکتری تخصصی بهداشت باروری گفت: غم پس از زایمان طبیعی است، اما اگر طولانی شود، می‌تواند نشانه افسردگی باشد و حمایت همسر و مشاوره تخصصی، کلید بهبود سلامت روان مادران است.

بیشتر بخوانید »

آذرخش مکری؛ محبوب‌ترین روانپزشک این‌روزهای ایران

آذرخش مکری؛ محبوب‌ترین روانپزشک این‌روزهای ایران

طی سال‌های اخیر چند پدیده اینستاگرامی که عموم اصطلاح موسوم به "روانشناسی زرد" را رواج می‌دهند با بیان برخی اصطلاحات اینستاگرام‌پسند، بخش زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی را تحت تاثیر قرار دادند. به تازگی ویدئوهایی از یک دکتر روانپزشک، کاربران مجازی را تحت تاثیر قرار داده. از آذرخش مکری صحبت می‌کنیم که استاد روانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران است و از پیشگامان درمان اعتیاد در کشور به حساب می‌آید. البته که حضور سریالی‌اش هم در دو تاک‌شوی "باضیا" و "اکنون" طی ماه گذشته باعث شده بیش از پیش وایرال شود و البته امیدواریم مورد دکتر مکری به سرنوشت آن پدیده‌هایی که پیشتر گفتیم دچار نشود؛ اما او مگر چه می‌گوید که اینقدر محبوب شده؟

بیشتر بخوانید »

اثرات ضدافسردگی یک داروی دیابت

اثرات ضدافسردگی یک داروی دیابت

دیابت نوع ۲ یکی از بیماری‌های شایع در میان سالمندان است که نیاز به مدیریت دارویی مستمر دارد. در کنار تأثیر این بیماری بر سلامت جسمی، ارتباط آن با مشکلات روانی، از جمله افسردگی، مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. در پژوهشی جدید، دانشمندان بررسی کرده‌اند که آیا برخی داروهای دیابت می‌توانند بر کاهش خطر افسردگی تأثیر داشته باشند.

بیشتر بخوانید »