میهن سلامت مجله پزشکی و سلامت میهن سلامت
عینک آفتابی قطبی (Polarized Sunglasses) نوع خاصی از عینک آفتابی با لنزهایی متفاوت است. هنگام خرید عینک آفتابی جدید، ممکن است این سؤال برایتان پیش آید که آیا واقعاً به لنزهای قطبی نیاز دارم؟ همانطور که احتمالاً میدانید قطبی کردن (Polarization) رایگان نیست. یک عینک آفتابی مدل ویفرر (Wayfarers) کلاسیک از برند ریبن (Ray-Ban) با لنزهای پلاریزه، بیش از ۳۰درصد گرانتر از نسخه غیرقطبی است.
لنزهای پلاریزه در عینک آفتابی قطبی با تحتتأثیر قرار دادن بینایی تابش خیرهکنندهی سطوح صاف را کاهش میدهند. اما کیفیت مواد و روش ساخت هم روی قیمت و هم روی اپتیک این عینکها تأثیر زیادی دارد. هر چه قیمت عینک بالاتر میرود میتوانید تا ۳۰ درصد اثربخشی و کیفیت بیشتر و شاید ۵۰ تا ۸۰ درصد دوام بیشتری را انتظار داشته باشید.
تولیدکنندگان زیادی وجود دارند که لنزهای قطبی با کیفیت متوسط و پایین تولید میکنند. شیشهی قطبی با کیفیت بالا تنها در چند کارخانه در سراسر جهان، از جمله باربرینی (Barberini) در ایتالیا و ناکانیشی (Nakanishi) در ژاپن، تهیه میشود. موقع خرید عینک آفتابی قطبی، لازم است بدانید که چه کیفیت لنزی را انتخاب کنید.
معرفی ویژگیهای عینک آفتابی قطبی
نور زیاد چشمان شما را خسته میکند. پرتوها از سطوح مختلف پرتاب میشوند و از زوایای مختلف وارد چشم میشوند. مردمکهای شما برای همگام شدن با تغییرات لحظه به لحظه تلاش میکنند. لنزهای قطبی با کانالیزه کردن نور و کاهش حرکت آن، به آسانتر کردن فعالیت چشمها کمک میکنند. لنزهای قطبی خستگی چشم و فشار ناشی از نور بازتاب شده را برطرف میکنند.
برای درک بهتر نحوهی عملکرد لنزهای قطبی و اینکه چه کسی از پلاریزه شدن بیشتر سود میبرد، نظر چند متخصص مستقل عینک را در این نوشته آوردهایم. نقلقولها آنها دربارهی عینک قطبی را در ادامه میخوانید.
چرا عینک آفتابی قطبی اهمیت دارد؟
آرون بل (Aaron Behle) پایهگذار برند سالت (SALT) است و قبل از شروع سالت در سال ۲۰۱۳ از سال ۹۶ تا ۹۹ مدیر برند بینالمللی اوکلی (Oakley) و از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ معاون و مدیر برند بینالمللی ریف (Reef) بود. از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ او مدیر اجرایی اتحادیهی دراگون (Dragon) و برای سه سال معاون رئیس Skullcandy بود.
او دربارهی عینکهای قطبی میگوید: «نور کانالیزهشده در عینک آفتابی قطبی وضوح بصری بیشتری ارائه میدهد. همچنین عدسی قطبی خستگی چشم و فشار ناشی از نور منعکس شده را برطرف میکند. خستگی چشم زمانی ایجاد میشود که مردمکهای شما نور منعکس شده را تعقیب میکنند. این باعث انبساط و انقباض مداوم چشم میشود زیرا مردمکهای شما با تغییر زاویه و شدت نور تنظیم میشود. خستگی چشم محرک مستقیم سردرد و میگرن است.
عینک آفتابی به محافظت از چشمان شما در برابر نور شدید روز کمک میکند و عینک آفتابی قطبی یا پلاریزه از این هم فراتر میرود.»
دیو بارتون (Dave Barton) مؤسس دیوید کایند (David Kind) میگوید: «وقتی به عینک آفتابی قطبی نگاه میکنید شبیه عینکهای معمولی به نظر میرسد. اما لایههای فیزیکی و نه فقط لایههای پوششی، در لنزهای آن وجود دارند که ساخت آنها را زمانبرتر میکند.
لنزهای قطبی تقریباً مانند پردههای کوچک ونیزی هستند. پردههایی میکروسکوپی که در غشای لنز وجود دارند و تابش خیرهکنندهای را که در آن زاویه به سمت چشمان شما میآید، به شکل مؤثری کنترل میکنند.»
چه چیزی عینک آفتابی قطبی را از عینکهای غیرقطبی متفاوت میکند؟
به طور خلاصه، عینک آفتابی قطبی از یک غشای اضافی برای جلوگیری از ورود نور اضافی در زوایای غیرمعمول استفاده میکند. بل میگوید: «عینک آفتابی قطبی دارای عدسیهایی با یک لایهی پلاریزه است که نور بازتاب یافته را در یک صفحه عمودی فیلتر میکند. در عینکهای غیرقطبی نور بازتابیافته در یک صفحهی افقی ارتعاش پیدا میکند. لنزهای قطبی با هدایت آن نور، اکثر ارتعاشات الکترومغناطیسی را که به آن تابش خیرهکننده یا تشعشع نیز میگویند، حذف میکنند.
همهی عینکهای آفتابی قطبی یک کار را انجام میدهند، اما با استفاده از مواد مختلف. در این نوع عینک، سطوح مختلف کیفی و قیمتهای متفاوتی وجود دارد.»
بارتون میگوید: «روش اصلی کار یکسان است، شیشهی عینک یک غشا نیاز دارد. سطوح کیفی متفاوتی از این غشا وجود دارد که برخی از آنها مؤثرتر از بقیه هستند، اما تفاوت بزرگ در نحوهی ساخت لنز با آن غشا و شفافیت لنز است.»
آیا همهی انواع عینک آفتابی قطبی به یک شکل ساخته میشوند؟
پاسخ کوتاه این است که خیر، روشهای مختلفی وجود دارد که از مواد مختلفی استفاده و نتایج متفاوتی را ایجاد میکنند. در عینکهای ارزانقیمت معمولاً از مواد اکریلیک یا استات با یک غشای پلاریزه در بین آنها استفاده میشود. در این نوع عینک آفتابی قطبی که قیمت کمی دارد از گرما برای تبدیل شیشه عینک به شکل کروی عدسی استفاده میکنند و سپس لنز را برش میزنند. نتیجه، ارزانترین نوع عینک آفتابی قطبی است که البته بیشترین اعوجاج لنز را نیز دارد.
شما میتوانید این نقاط داغ شده را در اطراف لبهی لنز مشاهده کنید که باعث اعوجاج و کاهش اثر پلاریزه میشود. همچنین شیشههای این نوع عینک آفتابی قطبی به راحتی نیز خراشیده میشوند. یک پله بالاتر، عینکهایی با لنزهای پلیکربنات با قالبگیری تزریقی است. این نوع عینکها با فراوانی بیشتری استفاده میشوند.
این همان چیزی است که برند اوکلی و بیشتر برندهای ورزشی دیگر هم از آن استفاده میکنند. این نوع عینک دارای یک ماده مقاوم در برابر ضربه است و نسبت به لنزهای لمینت مقاومت بیشتری در برابر خش دارد. لایهی پلاریزه را در قالب قرار میدهند و مواد پلیکربنات را به اطراف آن تزریق میکنند. این کار یک لنز قوی خوب میسازد، اما عدسی آنچنان واضح نیست چون این کار میتواند لایهی پلاریزه را کج کند.
یک پله بالاتر از آن، لنزهای پلاریزه CR39 قرار دارند. در اینجا، شما دو لایهی نازک دارید و غشای پلاریزه را بین دو این دو لایهی لنز میچسبانید. این لنز با کیفیت بالا میتواند بسیار شفافتر از لنز پلیکربنات باشد، اما در برابر ضربه مقاوم نیست. در بالای لیست، از نظر شفافیت نوری، شیشه ol’ glass است. این لنز با همان روش ساخت CR39 ساخته میشود اما شفافترین و مقاومترین ماده در برابر خش خواهد بود. به نظر میرسد این ماده کمترین تأثیر را بر غشای قطبی دارد. اگر در یک تولیدی با کیفیت بالا ساخته شده باشد، غشای پلاریزه را مخدوش نمیکند و بنابراین اثربخشی پلاریزه خوبی در لنز خواهید داشت.
عینک آفتابی قطبی با کیفیت پایین و بالا چه تفاوتی با هم دارند؟
کیفیت لنزهای قطبی به دو عنصر اصلی بستگی دارد: کیفیت لنز و کیفیت غشای قطبی.
با کیفیتترین لنزها از نوع نوری هستند و عمدتاً از CR39 یا شیشه معدنی ساخته شدهاند. دومین مؤلفه، کیفیت غشای قطبی و نحوهی چسباندن آن به لنز و تراز بودن آن است. لنزهای قطبی باکیفیت از لایهی قطبی با کیفیت بالاتر استفاده میکنند که بین دو لنز قرار میگیرد تا در موقعیت فشرده کاملاً تراز شود.
عینکهای باکیفیتتر مقداری حفاظت اضافی نیز اضافه میکنند. آنها از یک پوشش ضد انعکاس در داخل لنز استفاده میکنند که نوری را که از پشت لنز وارد میشود جذب و از بازتاب آن به داخل چشم شما جلوگیری کند. علاوه بر این، لنزهای با کیفیت بالا از پوششهای آبگریز و روغنگریز استفاده میکنند که آب و روغن را دفع میکنند تا از تمیز و شفاف بودن لنز شما اطمینان حاصل کنند.
آیا میتوانیم یک عینک آفتابی قطبی خوب با قیمت پایه بخریم؟
قرار نیست عینک آفتابی قطبی عالی را با قیمت خیلی ارزان تهیه کنید، اما یک عینک خوب نیازی به هزینه کردن زیاد هم ندارد. یکی از بهترین عینکهای موجود، ریبن مدل آویاتور (aviator) پلاریزه شیشهای است. این عینک با کیفیت و عالی است و سالها برایتان کار میکند. هر چه به سمت گرانقیمتتر بازار بروید، میتوانید فریمهای بهتر و خصوصیات دیگری مانند پوشش ضدانعکاس برای لنز دریافت کنید که تفاوت زیادی ایجاد میکند. همچنین میتوانید عینک فوتوکرومیک یا با پوششهای آینهای را برگزینید. همهی اینها قیمت را نیز افزایش میدهند.
مدلهای با جنس استات اکریلیک ارزانقیمت که در پمپ بنزینها هم فروخته میشود، برایتان دوام نخواهد آورد. اگر عینک خیلی ارزانی بخرید، کیفیت و دوام لنز را به خطر خواهید انداخت.
وقتی به سمت ارزان بازار میروید، به مواد پلیکربنات و استات اکریلیک میرسید که ارزانترین عینکهای آفتابی قطبی هستند و به هیچ وجه دوام ندارند.
آیا واقعاً به عینک آفتابی قطبی نیاز داریم؟
میتوانید مخالف خرید این عینکها باشید. این به ترجیح شخصی شما بستگی دارد. شاید اگر نظر کارشناسان را بخوانید، بتوانید بهتر تصمیم بگیرید. بل میگوید: «همه باید عینک آفتابی قطبی داشته باشند. استفاده از یک عینک آفتابی، به ویژه یک عینک آفتابی درجه یک که لنز قطبی ندارد، بیهوده است. فراتر از محافظت در برابر اشعهی ماوراء بنفش و کاهش میزان نوری که به لنز نفوذ میکند، که تقریباً همهی عینکهای آفتابی دارند، هدف واقعی داشتن یک عینک آفتابی این است که بتوانیم به وضوح و بدون خستگی چشم در رگبار دائمی نور، ببینیم.»
بارتون مخالف است. او میگوید: «تجربهی من این است که قطعاً عینک آفتابی قطبی برای همه مناسب نیست. برای بیشتر مردم بله، اما برای همه نه. برخی از افراد با زدن این عینکها کمی احساس آشفتگی میکنند، زیرا از اثراتی که عینک آفتابی قطبی میتواند داشته باشد، سردرگم میشوند. آنها به فیلتر قطبی عادت ندارند. به عنوان مثال با زدن عینک، در شیشههای اتومبیل که تهرنگ دارند، لکههای بنفش میبینند. لنز قطبی ممکن است نحوهی درک شما از سطح جاده را تغییر دهد. اگر اسکیباز هستید و میخواهید انعکاس یخ را در یک روز آفتابی ببینید، نباید عینک آفتابی قطبی بزنید. اگر خلبان هستید، بسیاری از شیشههای جلو هواپیما به خودی خود پلاریزه هستند و وقتی شیشهی قطبی و عینک آفتابی قطبی را ترکیب کنید، ممکن است دیدتان سیاه شود. بنابراین خلبانها عینک پلاریزه نمیزنند.»
با این حال، خطاهای لنز عینک آفتابی قطبی در کاربردهایی غیر از موقعیتهای بالا برای شما خطرآفرین نیست. این عینکها برای اکثر مردم، تجربهی بصری بهتری به همراه خواهند داشت، بهویژه زمانی که در شرایط پرنور، نزدیک آب یا خارج از منزل هستید.
منبع: gearpatrol
